_20250422172117.png)
_20250422172117.png)
Tác hại của thực phẩm bẩn và cách phòng tránh cho cả gia đình
Ngày đăng10/01/2026
95Lượt xem
Nguồn tinwww.tienkhang.com
0
Trong nhịp sống hiện đại, thực phẩm bẩn đã trở thành một vấn nạn nhức nhối, len lỏi vào từng bữa ăn của gia đình Việt. Không chỉ gây ra những vụ ngộ độc cấp tính tức thời, thực phẩm không an toàn còn âm thầm tích tụ độc tố, dẫn đến các bệnh nan y như ung thư, suy gan, suy thận. Bài viết này của Tiến Khang sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về tác hại của thực phẩm bẩn và cách phòng tránh cho cả gia đình để bảo vệ sức khoẻ.
Thực phẩm bẩn là gì?
Thực phẩm bẩn không chỉ giới hạn ở thực phẩm ôi thiu, biến chất mà còn là tên gọi chung cho tất cả các loại thực phẩm chứa chất gây hại vượt ngưỡng an toàn cho phép của Bộ Y tế. Cụ thể, thực phẩm bẩn được xác định dựa trên sự hiện diện của các tác nhân sau:
- Tồn dư hóa chất nông nghiệp: Thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ và các loại phân bón hóa học vượt quá tiêu chuẩn cho phép của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn.
- Chất cấm trong chăn nuôi: Các chất kích thích tăng trưởng, chất tạo nạc (như Salbutamol) hoặc kháng sinh tồn dư trong thịt, cá.
- Hóa chất bảo quản và phụ gia độc hại: Hàn the (Borax) dùng trong giò chả; Tinopal tẩy trắng bún phở; Formol giữ tươi hải sản; hoặc các chất tạo màu công nghiệp (Sudan, Rhodamine) có nguy cơ gây ung thư cao.
- Ô nhiễm vi sinh vật: Sự xâm nhập và phát triển của các loại vi khuẩn (Salmonella, E. coli), virus, nấm mốc (như Aflatoxin trong ngũ cốc ẩm) và ký sinh trùng do quá trình sơ chế, bảo quản không đạt chuẩn vệ sinh.
- Tác nhân vật lý và vi nhựa: Đặc biệt là sự tích tụ vi nhựa (Microplastic) từ bao bì nhựa kém chất lượng đang trở thành một mối nguy hại mới cho nội tạng con người.
Gần đây, ví dụ thực tế gây xôn xao dư luận về thực phẩm bẩn có thể kể đến như thông tin về 130 tấn thịt lợn nhiễm bệnh được phát hiện tại kho của Công ty cổ phần Đồ hộp Hạ Long (Halong Canfoco), trong đó 2 tấn đã được “phù phép” thành các sản bán ra thị trường. Ngoài ra, trong năm 2025, hàng loạt đường dây sản xuất, buôn bán sữa giả quy mô lớn bị phát hiện và triệt phá, gây hoang mang cho người tiêu dùng.
Thực trạng thực phẩm bẩn tại Việt Nam và những con số đáng báo động
Tình hình mất an toàn vệ sinh thực phẩm tại Việt Nam đang có những diễn biến vô cùng phức tạp với quy mô ảnh hưởng ngày càng lớn. Các số liệu thống kê từ Bộ Y tế và các cơ quan giám sát trong giai đoạn 2024 - 2025 cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề như sau:
Tính đến hết tháng 11/2024, toàn quốc ghi nhận 131 vụ ngộ độc thực phẩm, tăng 7 vụ so với cùng kỳ năm 2023. Tổng số người bị ngộ độc là 4.796 người (tăng mạnh 2.677 người so với năm trước), trong đó có 21 ca tử vong.
Đặc biệt báo động là sự gia tăng của các vụ ngộ độc quy mô lớn (trên 30 người mắc/vụ), phần lớn xảy ra tại các bếp ăn tập thể khu công nghiệp, trường học và các cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố quanh khu vực giáo dục.
Qua kiểm tra 354.820 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên cả nước, cơ quan chức năng đã phát hiện 22.073 cơ sở vi phạm (chiếm tỷ lệ 6,22%). Số lượng cơ sở bị xử phạt hành chính tăng gần gấp đôi so với năm 2023, với 9.043 cơ sở bị xử lý.
Các báo cáo giám sát mẫu thực phẩm cho thấy tỷ lệ mẫu không đạt chuẩn an toàn vẫn ở mức cao, dao động từ 2,9% đến 3,3% tổng số mẫu được kiểm nghiệm bởi các viện chuyên ngành.
Thực tế này cho thấy thực phẩm bẩn không còn là nguy cơ xa vời mà đang trực tiếp đe dọa sức khỏe cộng đồng, đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc lựa chọn nguồn thực phẩm minh bạch và có chứng nhận uy tín (như Organic JAS, VietGAP).
Tính đến hết tháng 11/2024, toàn quốc ghi nhận 131 vụ ngộ độc thực phẩm, tăng 7 vụ so với cùng kỳ năm 2023. Tổng số người bị ngộ độc là 4.796 người (tăng mạnh 2.677 người so với năm trước), trong đó có 21 ca tử vong.
Đặc biệt báo động là sự gia tăng của các vụ ngộ độc quy mô lớn (trên 30 người mắc/vụ), phần lớn xảy ra tại các bếp ăn tập thể khu công nghiệp, trường học và các cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố quanh khu vực giáo dục.
Qua kiểm tra 354.820 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên cả nước, cơ quan chức năng đã phát hiện 22.073 cơ sở vi phạm (chiếm tỷ lệ 6,22%). Số lượng cơ sở bị xử phạt hành chính tăng gần gấp đôi so với năm 2023, với 9.043 cơ sở bị xử lý.
Các báo cáo giám sát mẫu thực phẩm cho thấy tỷ lệ mẫu không đạt chuẩn an toàn vẫn ở mức cao, dao động từ 2,9% đến 3,3% tổng số mẫu được kiểm nghiệm bởi các viện chuyên ngành.
Thực tế này cho thấy thực phẩm bẩn không còn là nguy cơ xa vời mà đang trực tiếp đe dọa sức khỏe cộng đồng, đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc lựa chọn nguồn thực phẩm minh bạch và có chứng nhận uy tín (như Organic JAS, VietGAP).
Tác hại kinh hoàng của thực phẩm bẩn đối với sức khỏe
Ngộ độc thực phẩm cấp tính
Chỉ sau vài giờ sử dụng thực phẩm nhiễm khuẩn hoặc hóa chất độc mạnh, cơ thể sẽ có các biểu hiện rối loạn tiêu hóa như đau bụng quằn quại, buồn nôn, nôn mửa và tiêu chảy liên tục. Trong trường hợp nặng, người bệnh có thể bị mất nước nghiêm trọng, rối loạn điện giải, trụy tim mạch hoặc sốc nhiễm khuẩn dẫn đến tử vong.
Nhiễm độc mãn tính và hiểm họa ung thư
Hậu quả nguy hiểm nhất của thực phẩm bẩn là sự tích lũy lâu dài các độc tố trong tế bào. Các chất như Nitrosamine (tạo ra từ Nitrat trong thịt chế biến sẵn) hay Aflatoxin (trong ngũ cốc nấm mốc) là tác nhân hàng đầu gây ung thư dạ dày, ung thư gan và đặc biệt là ung thư đại trực tràng. Tại Việt Nam, ung thư đại trực tràng đang tăng mạnh do thói quen ăn uống thiếu chất xơ và tiêu thụ thực phẩm nhiễm hóa chất.
Suy giảm chức năng não bộ và hệ thần kinh
Nghiên cứu y khoa cho thấy các loại cá biển lớn chứa hàm lượng Thủy ngân cao hoặc thực phẩm giàu chất béo chuyển hóa (trans−fat) có thể làm giảm kích thước mô não, gây viêm não và tăng nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ (Alzheimer). Các chất tạo ngọt nhân tạo như aspartame cũng bị nghi ngờ làm tổn thương vùng hồi hải mã – nơi kiểm soát trí nhớ và khả năng học tập.
Rối loạn nội tiết và vấn nạn dậy thì sớm
Sự hiện diện của các hóa chất làm mềm nhựa (Phthalates) và dư lượng hormone tăng trưởng trong thịt nuôi công nghiệp có khả năng mô phỏng estrogen, gây rối loạn hệ thống nội tiết. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng dậy thì sớm, rối loạn phát triển thể chất và suy giảm miễn dịch ở trẻ em.
Nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất
- Bà bầu và thai nhi: Hệ miễn dịch của phụ nữ mang thai yếu hơn bình thường, khiến vi khuẩn Listeria dễ dàng xâm nhập qua nhau thai, gây dọa sảy thai, thai chết lưu hoặc sinh non.
- Trẻ em: Hệ tiêu hóa chưa hoàn chỉnh khiến trẻ dễ bị ảnh hưởng bởi hóa chất, gây suy dinh dưỡng và cản trở phát triển trí não.
- Người cao tuổi và người mắc bệnh nền: Những đối tượng này dễ bị sốc nhiễm khuẩn và suy kiệt nhanh chóng khi bị tiêu chảy cấp hoặc ngộ độc.
Cách phân biệt thực phẩm sạch và bẩn
| Loại thực phẩm | Dấu hiệu thực phẩm bẩn | Dấu hiệu thực phẩm sạch |
| Thịt heo | Màu đỏ rực/đậm, mỡ mỏng (< 1cm), có dịch vàng, đàn hồi kém. | Màu hồng nhạt, lớp mỡ dày (1,5 - 2cm), dẻo, thơm tự nhiên. |
| Rau ăn lá | Lá xanh mướt bất thường, xanh đen, giòn, ít sâu bệnh do dư lượng đạm và thuốc trừ sâu | Màu xanh tự nhiên, kích cỡ không đồng đều, có thể có vết sâu ăn |
| Củ quả | Xuất hiện nấm mốc, củ quả bị dập, mềm nhũn, có đốm lạ, có mùi hôi chua, và có lớp màng mốc (xanh, trắng, đen) trên bề mặt | Củ quả vẫn giữ được độ căng mọng tự nhiên, không bị nhăn nheo hay chảy nước |
| Cá | Mắt lõm, mang tái thâm, thịt nhão, có mùi kháng sinh hoặc hóa chất | Cá còn bơi hoặc mắt trong, mang đỏ tươi, thịt rắn chắc, mùi tanh tự nhiên |
| Thực phẩm khô | Màu sắc quá bắt mắt (nhuộm phẩm màu), không có côn trùng bu đậu (ướp hóa chất) | Màu sắc tự nhiên, mùi đặc trưng của nông sản sạch, có chứng nhận nguồn gốc |
| Gia vị | Chứa nhiều hoá chất, chất điều vị, chất bảo quản (hay còn được ghi là chất chống oxi hoá) | Thành phần rõ ràng, không có chất bảo quản hay phụ gia |
| Thực phẩm đóng gói | Không có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, thông tin về thành phần hoặc hạn sử dụng | Ghi rõ nguồn gốc xuất xứ, thành phần và hạn sử dụng của sản phẩm |
Ngoài những yếu tố trên, giá cả bất thường cũng là một trong những yếu tố bạn nên cân nhắc khi chọn mua thực phẩm. Vì được thu mua ở những nguồn hàng trôi nổi, không có nguồn gốc, xuất xứ, được chế biến từ những sản phẩm kém chất lượng cho nên thực phẩm bẩn thường có giá rẻ hơn so với thực phẩm an toàn. “Tiền nào của nấy” là câu nói có giá trị đúng trong nhiều hoàn cảnh, đặc biệt là với việc lựa chọn thực phẩm.
Giải pháp phòng tránh thực phẩm bẩn cho cả gia đình
Để bảo vệ bản thân và gia đình trước những mối đe dọa của thực phẩm bẩn, hãy tham khảo một số giải pháp sau đây của Tiến Khang:
Ưu tiên thói quen tự nấu ăn tại nhà
Tự chọn nguyên liệu và nấu ăn tại nhà là cách tốt nhất để bạn kiểm soát hoàn toàn chất lượng thực phẩm nạp vào cơ thể. Việc này không chỉ giúp bạn tránh được các loại dầu mỡ tái chế hay phụ gia độc hại tại các quán ăn lề đường mà còn giúp bạn hiểu rõ nguồn gốc từng thành phần trong mỗi bữa ăn gia đình.
Lựa chọn cửa hàng uy tín, nói không với hàng giá rẻ
Hãy là người tiêu dùng thông thái bằng cách chọn mua thực phẩm tại các cửa hàng, siêu thị có chứng nhận an toàn thực phẩm rõ ràng. Tuyệt đối không vì ham rẻ mà mua các loại thực phẩm giảm giá sâu vào cuối ngày tại các chợ dân sinh, vốn là những sản phẩm đã bị biến chất, ôi thiu và tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn cực cao.
Thay đổi tiêu chí lựa chọn thực phẩm
Thay vì sử dụng gạo trắng tinh luyện dễ gây tích tụ mỡ và đường, hãy chuyển sang dùng gạo lứt (như gạo lứt ST25 hữu cơ) để bổ sung chất xơ và vitamin nhóm B, hỗ trợ đào thải độc tố ruột. Đồng thời, nên thay thế các loại gia vị công nghiệp đầy hóa chất bằng gia vị tự nhiên lên men như nước tương Tamari, bột nêm quân bình hay muối biển Đề Gi tự nhiên để cung cấp các chất dinh dưỡng cho cơ thể.
Sử dụng các trợ phương giúp thanh lọc và thải độc
Để hỗ trợ cơ thể tự chữa lành, bạn có thể bổ sung các loại thức uống thanh lọc sau:
- Trà rễ bồ công anh: Giúp mát gan, hỗ trợ giải độc thận hiệu quả.
- Trà Bình Minh: Kết hợp trà Bancha, mơ muối, tương Tamari và bột sắn dây giúp làm sạch niêm mạc ruột và trung hòa axit dư thừa.
- Canh dưỡng sinh: Giải pháp kiềm hóa máu mạnh mẽ, hỗ trợ gan thận đào thải kim loại nặng và hóa chất mạn tính.
Hạn chế thịt đỏ, tăng cường protein thực vật
Thịt đỏ và thịt chế biến sẵn (như xúc xích, thịt nguội) đã được chứng minh làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng. Tiến sĩ Lisa Young, tác giả của cuốn sách dinh dưỡng nổi tiếng Last Full, Last Slim và The Portion Teller Plan cho biết: Chế độ ăn nhiều thịt đỏ và thịt chế biến sẵn có liên quan đến việc tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch (CVD).
Một nghiên cứu gần đây cho thấy rằng ăn hơn một phần thịt đỏ mỗi ngày, bao gồm thịt bò, thịt lợn, bò rừng và thịt nai, có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch do xơ vữa động mạch cao hơn 22%.
Bạn nên hạn chế tiêu thụ nhóm thực phẩm này và thay thế bằng nguồn protein dồi dào, lành tính từ các loại đậu và hạt (như đậu gà, đậu lăng đỏ, đậu đen, xích tiểu đậu) giúp nhẹ bụng và dễ tiêu hóa.
Một nghiên cứu gần đây cho thấy rằng ăn hơn một phần thịt đỏ mỗi ngày, bao gồm thịt bò, thịt lợn, bò rừng và thịt nai, có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch do xơ vữa động mạch cao hơn 22%.
Bạn nên hạn chế tiêu thụ nhóm thực phẩm này và thay thế bằng nguồn protein dồi dào, lành tính từ các loại đậu và hạt (như đậu gà, đậu lăng đỏ, đậu đen, xích tiểu đậu) giúp nhẹ bụng và dễ tiêu hóa.
Địa chỉ mua thực phẩm sạch uy tín
Nếu bạn đang tìm kiếm một địa chỉ đáng tin cậy để bắt đầu hành trình sống lành, Cửa hàng Thực dưỡng hiện đại Tiến Khang chính là điểm đến lý tưởng. Tiến Khang cam kết là địa chỉ chuyên cung cấp những sản phẩm dưỡng sinh chất lượng cao, phục vụ mục tiêu phòng bệnh và phục hồi sức khỏe từ gốc.
Tại Tiến Khang, mọi sản phẩm từ gạo lứt hữu cơ, gia vị tự nhiên Nhật Bản đến các trợ phương thải độc như Canh dưỡng sinh hay Trà Bình Minh đều tuân thủ nguyên tắc: Hoàn toàn không có chất bảo quản, không hóa chất độc hại và nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, minh bạch.
Thông tin liên hệ mua hàng tại Tiến Khang:
Tại Tiến Khang, mọi sản phẩm từ gạo lứt hữu cơ, gia vị tự nhiên Nhật Bản đến các trợ phương thải độc như Canh dưỡng sinh hay Trà Bình Minh đều tuân thủ nguyên tắc: Hoàn toàn không có chất bảo quản, không hóa chất độc hại và nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, minh bạch.
Thông tin liên hệ mua hàng tại Tiến Khang:
- Địa chỉ cửa hàng: 287/14/2A Chu Văn An, Phường 12, Quận Bình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh.
- Hotline mua hàng: 0776 74 55 22 - 0779 74 55 22.
- Website: www.tienkhang.com
Tóm lại, thực phẩm bẩn là mối nguy hiểm luôn rình rập, nhưng bạn hoàn toàn có thể chủ động phòng vệ bằng cách lựa chọn những gì tử tế nhất cho cơ thể. Hành trình sống lành tại Tiến Khang bắt đầu từ những điều nhỏ nhất: một hạt gạo sạch, một giọt tương thơm và một tinh thần bình an. Hãy để thực phẩm là thuốc, và để sức khỏe của bạn được nuôi dưỡng từ những giá trị thuần khiết nhất của tự nhiên.
=> Xem thêm: Các thực phẩm Organic là gì? Tác dụng của thực phẩm Organic đối với sức khoẻ
=> Xem thêm: Thực phẩm đạt tiêu chuẩn Non-GMO là gì?
=> Xem thêm: Sự khác nhau giữa thực phẩm sạch và thực phẩm hữu cơ
