Đường phèn là nguyên liệu quen thuộc trong nhiều món ăn và thức uống của người Việt nhờ vị ngọt thanh dịu, dễ chịu hơn so với đường tinh luyện thông thường. Không chỉ giúp món ăn thêm hài hòa hương vị, đường phèn còn thường được sử dụng trong các món chưng, món trà dưỡng sinh hay bài thuốc dân gian hỗ trợ làm dịu cổ họng và bồi bổ cơ thể. Vậy đường phèn có tác dụng gì? Hãy để Tiến Khang giải đáp cho các bạn cùng với gợi ý 1 số món ăn có thể nấu cùng đường phèn nhé!

Đường phèn là gì?

Đường phèn là gì? Lượng sử dụng hợp lý trong ngày

Đường phèn là một loại đường thường được tinh chế từ đường mía, đường cát và thốt nốt trải qua quá trình nấu và kết tinh chậm để tạo thành những tinh thể đường lớn. Đường phèn thường có màu trắng trong hoặc vàng nhạt, thường được dùng làm các món như chè, trà dưỡng sinh hay được nấu cùng trái cây như lê, quất, mận,.. Theo Đông y, đường phèn có vị ngọt và tính mát. Chính vì tính chất ôn hòa này giúp đường phèn trở thành chất tạo ngọt an toàn, không gây nóng trong người hay kích ứng niêm mạc như các loại đường tinh luyện.


Tuy nhiên, như bất kỳ loại thực phẩm nào, mọi thứ đều cần phải có một liều lượng sử dụng phù hợp cho cơ thể. Theo USDA (Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ), khuyến nghị mỗi người chỉ nên tiêu thụ lượng đường dưới 10% tổng năng lượng nạp vào mỗi ngày. Đối với người trưởng thành cần khoảng 2000 kcal/ngày thì 50gram đường mỗi ngày là một mức độ hợp lý. Do đường phèn cung cấp khoảng 60 calo/15gram, lượng calo tương đối cao nhưng không có thêm các chất vitamin hay khoáng chất đáng kể nào, người dùng nên sử dụng luân phiên thêm các loại thực phẩm khác để bổ sung đủ chất dinh dưỡng cho cơ thể. 

Đường phèn và đường trắng tinh luyện có gì khác nhau?

Dưới đây là bảng so sánh các đặc điểm của đường phèn và đường trắng tinh luyện
 

Tiêu chí	Đường phèn	Đường trắng tinh luyện
Nguồn gốc	Kết tinh từ mía đường hoặc đường cát	Tinh luyện trực tiếp từ mía hoặc củ cải đường
Hình dạng	Tinh thể lớn, dạng cục hoặc viên	Hạt nhỏ, mịn
Màu sắc	Trắng trong hoặc vàng nhạt	Trắng sáng đồng đều
Vị ngọt	Ngọt thanh, dịu hơn	Ngọt đậm và rõ vị hơn
Hàm lượng khoáng	Có một lượng nhỏ khoáng tự nhiên	Hầu như không còn vitamin hay khoáng chất
Khoáng vi lượng	Chứa rất ít canxi, kali hoặc sắt tùy cách sản xuất	Gần như không có
Tác động đường huyết	Có thể làm tăng đường huyết nếu dùng nhiều	Làm tăng đường huyết nhanh
Cách sản xuất	Trải qua quá trình nấu và kết tinh chậm	Tinh luyện công nghiệp với độ tinh khiết cao
Mức độ tinh luyện	Ít hơn so với đường trắng	Rất cao
Giá thành	Thường cao hơn	Phổ biến và rẻ hơn

Đường phèn và đường trắng tinh luyện chủ yếu khác nhau về hương vị, hình dạng và cách sử dụng, nhưng cả hai đều chủ yếu chứa sucrose (chất cung cấp nhiều calo nhưng không có giá trị dinh dưỡng nào). Vì vậy, việc sử dụng điều độ vẫn là yếu tố quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe. Tuy nhiên nếu phải chọn loại đường nào thì hãy ưu tiên đường phèn nhé, vì đường phèn vẫn có một lượng chất khoáng nhất định trong khi đường tinh luyện thì hầu như không có. 

Phân biệt đường phèn trắng và đường phèn vàng 

Đường phèn dù đã ít tinh luyện hơn đường cát. Tuy vậy, giữa đường phèn trắng và đường phèn vàng vẫn có sự khác biệt nhất định và chủ yếu là khác nhau về mức độ tinh luyện, màu sắc và hương vị. 
 

Tiêu chí	Đường phèn trắng	Đường phèn vàng
Màu sắc	Trắng trong hoặc trắng đục	Vàng nhạt đến vàng hổ phách
Nguyên liệu	Thường làm từ đường trắng tinh luyện	Thường làm từ đường mía ít tinh luyện hơn
Mùi vị	Ngọt thanh, vị nhẹ	Ngọt đậm hơn, có mùi thơm nhẹ của mật mía
Hàm lượng mật mía tự nhiên	Rất ít hoặc gần như không còn	Còn giữ lại một phần khoáng chất và mật mía
Độ tinh luyện	Tinh luyện cao hơn	Ít tinh luyện hơn
Màu sắc món ăn sau chế biến	Giữ màu sáng, trong	Tạo màu vàng nâu nhẹ đẹp mắt
Ứng dụng phổ biến	Chưng yến, nấu chè, pha trà, món cần màu sáng	Kho cá, hầm thuốc bắc, nấu trà gừng, món dưỡng sinh

 

Đường phèn có tác dụng gì?

Trị ho, tiêu đờm và làm dịu niêm mạc họng

Đây là công dụng phổ biến nhất của đường phèn. Với đặc tính nhuận phế, làm ẩm và mát phổi, đường phèn giúp làm dịu cổ họng, giảm cảm giác khó chịu trong các trường hợp viêm phế quản, ho khan ít đờm. Tinh thể đường tan chậm giúp bôi trơn niêm mạc, giảm kích ứng gây ho dai dẳng. 

Hồi phục năng lượng tức thì

Đường phèn là một loại carbohydrate đơn giản được chuyển hóa nhanh chóng thành glucose và fructose trong máu, cung cấp nguồn năng lượng cho các tế bào não bộ và cơ bắp. Glucose là nguồn năng lượng ưu tiên của cơ thể, chúng được vận chuyển vào các tế bào để chuyển hóa thành ATP - nguồn năng lượng thiết yếu cho mọi hoạt động từ vận động cơ bắp đến tư duy não bộ. Nếu nồng độ glucose trong máu xuống thấp, bạn sẽ có xu hướng cảm thấy mệt mỏi và bị hạ đường huyết. 
Không như glucose đi vào hầu hết các tế bào, chất fructose chủ yếu sẽ vận chuyển đến gan. Tại đó, gan dự trữ đường dưới dạng Glycogen, nếu lượng glucose bị thiếu hụt trong các tế bào khác thì gan sẽ điều tiết các chất khác để tạo ra glucose mới để cung cấp cho cơ thể. Tránh tình trạng đuối sức và khó tập trung, do đó 2 chất này có chức năng mạnh mẽ trong việc cung cấp nguồn năng lượng cho cơ thể hoạt động. Nhìn chung, đường phèn đặc biệt hữu ích sau khi tập thể dục cường độ cao, làm việc nhiều giờ hoặc trong thời gian mệt mỏi và suy nhược. 

Bồi bổ khí huyết

Theo quan niệm Đông y, đường phèn có vị ngọt và tính bình nên thường được cho là có khả năng hỗ trợ làm dịu cơ thể, giúp cơ thể cảm thấy dễ chịu và hồi phục năng lượng. Cùng với vị ngọt thường liên quan đến tác dụng hòa hoãn, dưỡng cơ thể và hỗ trợ tỳ vị - cơ quan được xem là liên quan đến việc tạo khí huyết. 
Theo học thuyết Đông y, tỳ (lá lách) và vị (dạ dày) là gốc hậu thiên, nơi chuyển hóa thức ăn thành tinh chất để tạo ra khí và huyết. Đường phèn có vị ngọt và tính bình nên được quy vào kinh tỳ và phế, có tác dụng bổ trung ích khí. Khi tỳ vị được điều hòa và khỏe mạnh, khả năng hấp thụ dưỡng chất tăng lên, từ đó giúp cơ thể sản sinh nguồn khí huyết dồi dào hơn. 

Gợi ý 1 số món ăn bổ dưỡng nấu cùng đường phèn 

Sâm bổ lượng

Đây là thức uống giải mát thường được dùng trong những ngày nóng bức. Sâm bổ lượng không chỉ ngon, mà còn có tác dụng an thần và bồi bổ cơ thể.

Chuẩn bị nguyên liệu

• Hạt ý dĩ: 20 gram
• Nho khô: 20 gram
• Hạt sen: 100 gram
• Nấm tuyết: 50 gram
• Táo tàu: 50 gram
• La hán quả: 1 quả
• Phổ tai: 200 gram
• Đường phèn tự kết tinh: 200 gram 

Cách chế biến: Cho 1 lít nước cùng la hán quả bóp nát vào nồi và nấu khoảng 15 phút, sau đó vớt bỏ phần xác. Tiếp tục cho hạt ý dĩ và hạt sen vào nấu đến khi mềm rồi thêm đường phèn tự kết tinh. Khi hạt sen đã chín, cho táo tàu, nho khô, nấm tuyết và rong biển phổ tai Kombu vào nấu thêm khoảng 10 phút là có thể thưởng thức. 

Nước nha đam lá dứa đường phèn

Thức uống giải khát với sự kết hợp của nha đam, lá dứa và đường phèn mang đến vị ngon tươi mát. Cùng với tác dụng hỗ trợ hệ tiêu hóa, giúp giảm táo bón và thanh lọc cơ thể.

Chuẩn bị nguyên liệu

• Lá dứa: 50 gram
• Nha đam: 1 kg
• Đường phèn tự kết tinh: 150 gram

Cách chế biến: Sơ chế nha đam bằng cách gọt vỏ xanh, cắt hạt lựu và rửa sạch nhớt. Lá dứa chia làm hai phần, một phần bó chùm, phần còn lại xay lấy nước cốt. Đun sôi 500ml nước với lá dứa và đường phèn, sau đó cho nha đam vào nấu khoảng 5 phút rồi thêm nước cốt lá dứa, nấu thêm một lúc là hoàn thành.

Chè đậu xanh nha đam

Chè đậu xanh nha đam cung cấp nhiều vitamin B phức hợp và khoáng chất, giúp tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.

Chuẩn bị nguyên liệu

• Đậu xanh: 300 gram
• Nha đam: 400 gram
• Phổ tai: 200 gram
• Đường phèn tự kết tinh: 200 gram 

Cách chế biến: Cho đậu xanh và 500ml nước vào nấu đến khi chín nhừ, sau đó thêm phổ tai cắt sợi nấu thêm khoảng 5 phút. Cuối cùng cho đường phèn và nha đam cắt nhỏ vào, khuấy đều rồi tắt bếp là có thể thưởng thức ngay. 

Chè đậu xanh bột báng

Chè đậu xanh bột báng mang đến hiệu quả giải nhiệt tức thì, với các dưỡng chất từ vitamin nhóm B và khoáng chất sẽ giúp bổ sung năng lượng nhanh chóng.

Chuẩn bị nguyên liệu

• Đậu xanh hữu cơ: 150 gram
• Bột báng: 50 gram
• Lá dứa: Khoảng 10 lá
• Vỏ quýt: Khoảng 3 gram

Cách chế biến: Cho đậu xanh và lá dứa vào nồi cùng khoảng 700ml nước, nấu từ 15-20 phút đến khi đậu mềm. Tiếp tục cho bột báng vào nấu thêm 5 phút rồi thêm vỏ quýt. Cuối cùng cho khoảng 3 muỗng đường phèn và một ít muối Đề Gi nhuyễn vào, nấu đến khi bột báng trong và đậu chín mềm là có thể thưởng thức.

Những ai nên hạn chế sử dụng đường phèn?

Người tiểu đường

Người bị tiểu đường nên hạn chế ăn đường phèn vì đường phèn vẫn chủ yếu chứa sucrose - một loại đường có thể làm tăng lượng đường trong máu sau khi ăn. Khi vào cơ thể, đường phèn sẽ được phân giải thành glucose để tạo năng lượng. Với người bình thường, hormone insulin sẽ giúp đưa glucose từ máu vào tế bào. Nhưng ở người tiểu đường, cơ thể thiếu insulin hoặc hoạt động insulin kém hiệu quả nên lượng đường trong máu dễ tăng cao và khó kiểm soát hơn.

Người ăn kiêng

Vốn dĩ đường cung cấp khá nhiều calo nên đối với người đang ăn kiêng khi ăn vượt quá nhu cầu hằng ngày, phần dư thừa có thể tích trữ dưới dạng mỡ. Bởi vì những thực phẩm có đường thường khiến cơ thể nhanh đói trở lại, dễ tăng cảm giác đói trở lại nên có thể khiến người đang ăn kiêng tăng tổng số lượng calo không đáng có trong ngày. 

Trẻ nhỏ ăn quá nhiều đồ ngọt

Trước hết, đường làm tăng nguy cơ sâu răng ở trẻ em. Vi khuẩn trong khoang miệng sẽ sử dụng đường để tạo axit làm mòn men răng, đặc biệt khi trẻ thường xuyên ăn bánh kẹo hoặc uống nước ngọt. Đồng thời, Trẻ nhỏ không nên ăn quá nhiều đường và đồ ngọt vì cơ thể ở giai đoạn phát triển rất dễ bị ảnh hưởng bởi chế độ ăn mất cân bằng. Khi tiêu thụ quá nhiều đường, trẻ có thể gặp nhiều vấn đề về sức khỏe và thói quen ăn uống sau này. 
Lưu ý: Những chia sẻ trên đây dựa trên kinh nghiệm thực tế của đội ngũ Tiến Khang về đường phèn qua các tài liệu. Vì kinh nghiệm và trải nghiệm của mỗi người là khác nhau, nên nếu có điểm nào chưa thỏa đáng Tiến Khang rất mong nhận được ý kiến đóng góp từ quý khách hàng. Ngoài ra, bạn nên lắng nghe cơ thể hoặc tham vấn chuyên gia trước khi thay đổi chế độ ăn uống và tránh ăn quá nhiều đường.

Địa chỉ mua đường phèn tự kết tinh sạch uy tín 

Người Việt Nam ta có câu “Ngọt như đường cát, mát như đường phèn”, qua câu nói trên có thể thấy được đường phèn là loại đường tốt cho sức khỏe, đặc biệt tốt hơn khi đường phèn được kết tinh từ mật mía. 
Tiến Khang là địa chỉ uy tín chuyên cung cấp những sản phẩm thực dưỡng uy tín. Sản phẩm đường phèn vàng tự kết tinh mật mía của Tiến Khang rất thơm mùi mật mía. Do được kết tinh hoàn toàn bằng tự nhiên nên đường phèn giữ được toàn bộ khoáng chất từ mật của cây mía. Chúng tôi cam kết sản phẩm không chứa bất kỳ hóa chất hay chất phụ gia nào, khi sử dụng sẽ vô cùng tốt cho sức khỏe. 

=> Mua ngay tại đây: Đường Phèn Vàng Tự Kết Tinh - Bịch (500gram)
Qua bài viết trên, Tiến Khang đã cung cấp cho bạn những thông tin về tác dụng của đường phèn, một số món ăn thanh mát nấu cùng đường phèn và những ai nên hạn chế sử dụng. Chúc các bạn thưởng thức những món ăn không chỉ ngon mà còn bổ dưỡng cho sức khỏe của mình và người thân trong gia đình.
Tham khảo thêm 1 số bài viết hữu ích bên dưới:
=> Tác Dụng Của Trà Táo Đỏ Kỷ Tử Là Gì? Ai Không Nên Uống
=> Tác Dụng Của Trà Gừng Và Cách Pha Trà Gừng Tốt Cho Sức Khoẻ
=> Sữa đậu lăng đỏ có tác dụng gì? Những ai nên uống sữa đậu lăng đỏ